Aktualności

Szkolenia wstępne bhp - uprawnienie do prowadzenia

Kto może prowadzić instruktaż ogólny, a kto instruktaż stanowiskowy ? Czy każdy pracownik, który ukończy szkolenie okresowe bhp w zakresie swojej grupy szkoleniowej, np. na stanowisku robotniczym, może prowadzić szkolenia wstępne dla pozostałych pracowników ?

Szkolenia wstępne ogólne może prowadzić w przypadku:

  • instruktażu ogólnego:

    • pracownik służby bhp,
    • osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby bhp,
    • pracodawca, który sam wykonuje zadania służby bhp,
    • pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu;
  • instruktażu stanowiskowego:

    • wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca

(§ 10 ust. 2 i § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; Dz.U. nr 180, poz. 1860 ze zm.; dalej: rozporządzenie szkoleniowe).

Czy każdego pracownika można wyznaczyć do prowadzenia szkoleń wstępnych ? Niestety, nie każdy pracownik może być wyznaczony przez pracodawcę do prowadzenia szkoleń wstępnych. W przypadku instruktażu ogólnego może to być tylko pracownik, który:

  • posiada zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu tego szkolenia,
  • ma aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bhp

(§ 10 ust. 2 rozporządzenia szkoleniowego).

A zatem pracownik wyznaczany do prowadzenia szkolenia wstępnego ogólnego musi posiadać zaświadczenie ukończenia szkoleń bhp dla niego właściwych (szkoleń wstępnych i okresowych). Musi także jednocześnie swoją wiedzą, a także umiejętnościami (gdzie zarówno wiedza jak i umiejętności powinny wynikać z wykształcania i doświadczenia zawodowego) gwarantować właściwe przeprowadzenie tego szkolenia. Nalezy jednak pamiętać, że to na pracodawcy ciąży podjęcie decyzji, który z jego pracowników spełnia te wymagania. Jeżeli pracodawca stwierdzi, że pracownik np. zatrudniony na stanowisku robotniczym posiadający wykształcenie techniczne, będzie gwarantował właściwe przeprowadzanie tego szkolenia, to może on prowadzić instruktaż ogólny dla nowo zatrudnianych pracowników. Natomiast pracownik wyznaczany do prowadzenia instruktażu stanowiskowego musi:

  • posiadać odpowiednie kwalifikacje,
  • doświadczenie zawodowe,
  • być przeszkolony w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego

(§ 11 ust. 5 rozporządzenia szkoleniowego).

Przez kwalifikacje i doświadczenie zawodowe należy rozumieć posiadanie wykształcenia oraz praktykę w danym zawodzie, z jakim związane jest stanowisko, na którym ma być zatrudniony szkolony pracownik. Tak więc pracownikiem wyznaczonym przez pracodawcę do prowadzenia instruktażu stanowiskowego może być np. brygadzista, kierownik magazynu, kierownik zmiany, kierownik zespołu, kierownik wydziału. Miejcie na uwadze, że pracownik kadry kierowniczej wyznaczony do prowadzenia instruktażu powinien kierować pracownikami zatrudnionymi na podobnych stanowiskach, na które zatrudniany lub przenoszony jest szkolony pracownik.

Aby spełnić kolejny warunek (przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego), pracownik kierujący innymi pracownikami musi ukończyć minimum szkolenie okresowe bhp dla pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami. Zgodnie z ramowym programem tego szkolenia jednym z tematów omawianych w jego trakcie jest "Organizacja i metodyka szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników w procesie pracy". Temat ten zawiera zagadnienia dotyczące metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Dlaczego nie każdy pracodawca może sam prowadzić instruktaż ogólny ? Ustawodawca dopuścił samodzielne prowadzenie szkolenia wstępnego ogólnego tylko przez pracodawcę, który sam wykonuje zadania służby bhp w swojej firmie (§ 10 ust. 2 rozporządzenia szkoleniowego). A zatem nie każdy pracodawca może sam prowadzić instruktaż ogólny pracowników swojej firmy.

Prawdopodobnie przesłanką takiego rozwiązania było założenie, że pracodawca samodzielnie wykonujący zadania służby bhp posiada szerszą wiedzę nabytą w trakcie szkolenia bhp dla pracodawców wykonujących zadania służby bhp, w zakresie:

  • identyfikacji i analizy zagrożeń zawodowych oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami,
  • oceny stanu bhp, w tym przestrzegania przepisów i zasad bhp, metod eliminowania lub ograniczenia oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych dla zdrowia i niebezpiecznych,
  • ochrony pracowników przed zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą,
  • metod i organizacji szkolenia w dziedzinie bhp,

niż pracodawca, który ukończył tylko szkolenie bhp pracodawców. Będzie on zatem lepszym gwarantem od strony posiadanej wiedzy teoretycznej, a także praktycznych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego do prowadzenia takich szkoleń. Pracodawca pełniący obowiązki służby bhp bierze czynny udział w organizowaniu warunków pracy i samej pracy. Tak jak jego pracownicy na stanowiskach kierowniczych bezpośrednio uczestniczy w procesie pracy i tak jak oni ma bezpośredni kontakt z problematyką bhp w firmie.

Kim PIP zajmie się w 2012 r. ?

Państwowa Inspekcja Pracy w przyszłym roku zamierza przeprowadzić ok. 88 tys. kontroli. Skieruje swoją ofertę prewencyjną do blisko 200 tys. podmiotów gospodarczych, w tym głównie małych i średnich firm. - Tak zakłada program działania PIP na 2012 r.

W ramach zadań koordynowanych centralnie przeprowadzony zostanie ostatni etap programu długofalowego, koncentrującego się w latach 2010-2012 na poprawie bezpieczeństwa w branżach i zakładach o największej skali zagrożeń zawodowych. Działania kontrolno-prewencyjne PIP obejmą zwłaszcza budownictwo, a w tym szczególnie roboty na wysokości i prace ziemne, związane z największymi zagrożeniami wypadkowymi.

Oprócz budownictwa, przewiduje się prowadzenie intensywnych działań kontrolno-prewencyjnych w transporcie drogowym. Kontrole uwzględnią kwestie wynikające z założeń „Krajowej strategii kontroli przepisów w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców”, a także przestrzeganie norm czasu pracy przez firmy transportowe.

Kontynuowane mają być długofalowe działania kontrolne, doradcze i promocyjne w zakładach o wysokim przekroczeniu norm czynników szkodliwych dla zdrowia, znacznej liczbie chorób zawodowych i wysokich wskaźnikach wypadkowości.

W grupie koordynowanych centralnie zadań rocznych planowane są kontrole zapewnienia bezpiecznych warunków pracy w zakładach nowo powstałych. Badania inspektorów wskazują bowiem, że wypadkom przy pracy najczęściej ulegają osoby o krótkim stażu pracy. Kontrole będą więc miały na celu sprawdzenie warunków pracy nowo zatrudnionych. Jednocześnie monitorowane będzie stosowanie przez inspektorów PIP nowego uprawnienia, umożliwiającego odstąpienie od środków prawnych i poprzestanie na ustnym pouczeniu pracodawcy rozpoczynającego działalność.

Akceptując program działania PIP na 2012 rok, Rada Ochrony Pracy zaleciła uwzględnienie w przyszłorocznej działalności inspekcji pracy także kilku sformułowanych w stanowisku uwag. Chodzi o zwrócenie przez PIP szczególnej uwagi na prawidłowość wypłacania wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy oraz na przypadki zawierania umów cywilnoprawnych, gdy stan faktyczny realizacji umowy wskazuje na zasadność zawarcia umowy o pracę. Zdaniem ROP, inspekcja pracy powinna też poszerzać współpracę ze środkami masowego przekazu w celu popularyzowania właściwych zachowań w miejscu pracy, przeanalizować skuteczność wystąpień inspektorów pracy do prokuratury, a także objąć wzmożoną kontrolą agencje pracy tymczasowej, kierujące pracowników za granicę. ROP zaleciła ponadto PIP monitorowanie funkcjonowania przepisów o czasie pracy w placówkach medycznych oraz bliższe zbadanie funkcjonowania społecznej inspekcji pracy.

W rutynowej działalności inspekcja pracy zamierza realizować zadania wynikające wprost z zapisów ustawowych. Zgodnie z zaleceniem Rady Ochrony Pracy planuje przeprowadzić znacznie więcej niż w ubiegłych latach kompleksowych kontroli wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy. Przedmiotem częstych rutynowych kontroli staną się również: czas pracy, urlopy wypoczynkowe, przygotowanie pracowników do pracy. Badane będą okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy, zwłaszcza śmiertelnych i ciężkich; PIP będzie reagować na zagrożenia wypadkowe o charakterze publicznym, rozpatrywać skargi pracownicze. Jeśli liczba tych skarg utrzyma się na poziomie roku 2011, to ich badanie zajmie aż 1/3 planowanych kontroli.

PIP planuje poza tym przeprowadzić ok. 24-25 tys. kontroli legalności zatrudnienia w branżach charakteryzujących się dotychczas największą skalą nieprawidłowości (w hotelach i restauracjach, budownictwie, handlu oraz rolnictwie – zwłaszcza przy produkcji sadowniczej i warzywniczej).

Wśród zadań centralnego programu rocznego znalazły się projekty prewencyjne. Kampania informacyjna „Stres i inne czynniki psychospołeczne związane z pracą” uwzględni założenia „Europejskiej kampanii SLIC 2012 na temat ryzyka psychospołecznego”. Podejmie problematykę ważną w kontekście zarządzania zespołami pracowników. Zaadresowana będzie do pracodawców, kadry kierowniczej, specjalistów w dziedzinie przepisów prawa pracy oraz pracowników.

Kampania informacyjna „Poznaj swoje prawa w pracy”, która rozpoczęła się w październiku 2011 r. i będzie kontynuowana w 2012 r., jest skierowana w zasadzie do ogółu społeczeństwa. Chodzi w niej o uświadomienie pracodawcom i pracownikom, że znajomość przepisów prawa pracy sprzyja komfortowi w zatrudnieniu, właściwym relacjom w środowisku pracy oraz rozwojowi firmy.

Adresatami programu „Zarządzanie bezpieczeństwem pracy – prewencja wypadkowa” będą zaś małe i średnie firmy, które wybrane zostaną na podstawie wypadkowych baz danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Celem programu ma być eliminowanie zagrożeń w zakładach o największej liczbie wypadków przy pracy poprzez akcentowanie znaczenia analizy ryzyka i ekonomicznych aspektów bezpieczeństwa pracy.

Źródło: INFOR

Zapraszamy do współpracy.